مقدمه
در حال حاضر، هدف از رشد طیور تجارتی، وصال به بیشترین و کمترین دما وزن آخرین و حداکثر ایجاد تخم مرغ به ازای هر واحد مصرف غذا می باشد . بهر حالا در بین صفات تولیدی و پاسخهای سیستم ایمنی و صفات مربوط به مقاومت به بیماریها همبستگی منفی وجود دارااست . به عنوان مثال این هم بستگی منفی دربین ساخت و ایمنی سبب ساز می شود که در در سویه های پرتولید همت و تکامل سیستم ایمنی ضعیف خیس باشد .
احتمال دارد یک عدد از دست اندرکاران ساخت کننده وحدت منفی فی مابین صفات تولیدی و پاسخهای ایمنی در طیور، تامین تمامی احتیاجات فیزیولوژیکی از طریق مصرف اقلام خوراکی محدودی مانند مواد مغذی و مقدار دسترسی آنها، باشد . ژنوتیپهایی با وزن آخرین حداکثر نسبت به سویه هایی با وزن آخری تحت تر، پاسخهای ایمنی ضعیف تری را در برابر آلودگی های ناشی از ای کولای و تیتراسیون آنتی بادی سلولهای ایمنی از خویش نشان می دهند . به این ترتیب امروزه درآمیخته های حاصل از سویه های تجارتی احتمال پیدایش هر جور ایراد در پاسخهای ایمنی بیش از هر زمانی شم می شود . علاوه بر گزینش ژنتیکی، بعضی از کارداران غیر ژنتیکی مانند غلظت مواد مغذی جیره، قوی می باشد که تظاهر ژنهای مسئول پاسخهای ایمنی را از طرز ساخت تعییر در میزان بلوغ سیستم ایمنی و همینطور مقدار آنتی بادی تولید گردیده در برابر عفونتها تعییر دهد .
مکانیزمهای دفاعی در جوجه های گوشتی محفظه سالن مرغداری در شرایط رویش متراکم جوجه ها، همواره شامل طیف وسیعی از میکروارگانیزمهایی می باشد که بطور مستمر با سیستم ایمنی در حالا رقابت میباشند . بطور کلی دست اندرکاران بیماریزای تهاجمی از طریق آنتی بادیهای مترشحه از نوتروفیلها و یا حاصل از میکروبهای غیرفعال و ضعیف شده(واکسنها) سرکوب گردیده و نهایتا این لاشه سلولی این مهاجمین از روش عمل بیگانه خواری حذف می شوند . این مکانیزم دفاعی برای در دست گرفتن پاوتوژنهای بیرون سلولی مانند باکتریها و همچنین در برابر عامل ها بیماریزای باطن سلولی نظیر ویروسها بازدهی کاملا موثری را از خود نشان داده است . برای رویارویی بر علیه دست اندرکاران بیماریزای درون سلولی همانند ویروسها، مکانیزم ایمنی بواسطه سلول(CMI) نقش کلیدی را بر عهده داراست .
در این مکانیزم با اعتنا به اینکه امکان از بین بردن عوامل پاتوژن از طریق ترشح آنتی بادی وجود ندارد لذا به امداد تزریق سیتوتوکسین لنفوسیتهای دسته تی به داخل سلول آلوده، در فیض تخریب سلول و از دربین رفتن ویروسها قابلیت و امکان پذیر می گردد . سیستم ایمنی در برابر ورود دست اندرکاران بیماریزا، ترکیبات متنوعی را نظیر پروتینهای فاز حاد، آنزیمهای پروتئولیتیک و هیدرولیتیک، رادیکالهای اکسیژن و مشتقات نیتروژن را برای از در میان بردن پاتوژنهای تهاجمی یا این که سلولهای آلوده تولید می نماید . نقش تغذیه در تعییر پاسخها سیستم ایمنی: جیره نویسی طیور عمدتا بر شالوده شاخصهای تولیدی مانند رشد، ساخت تخم و راندمان مصرف طعام انجام می شود لذا غالبا از دقت به معیارهای اضطراری برای پاسخهای سیستم ایمنی چشم پوشی می شود چرا که مواد مغذی همچنین بر روی تکامل سیستم ایمنی و حجم آنتی بادی تولیدی تاثیر گذار می باشد . در طول فاز خراب سیستم ایمنی، بیشترین احتیاجات تغذیه ای متوجه سنتز و آزاد شدن پروتئین فاز وخیم (APS) از کبد می گردد .
برای تامین عملکرد مناسب لکوسیتها احتیاجات انرژی و اسید آمینه در این مرحله بیش از احتیاجات غذایی معمول می باشد . اثر متقابل فی مابین مواد مغذی متنوع و عدم توازن نسبتها و سمیت این مواد مغذی سبب ساز به اختلال در فیزیولوژی ارگانیک جوجه و متعاقبا خلل در عملکرد سیستم ایمنی می گردد . انرژی: تفاوتها جان دار در غلظت انرژی جیره غذایی طیور، اندازه پاسخهای سیستم ایمنی را تعییر می دهد که این تعییراحتمالا از شیوه تعییر در مصرف مواد مغذی موجب تاثیر بر سیستم ایمنی می گردد . انرژی مصرفی موجب تهیه عمل سلولهای ایمنی ، عمل هورمونهای مختص مثل تیروکسین، کوتیکواستروئیدها، هورمون رشد، گلوگاگون، کاتکولامیدها می گردد و نتیجتا تعییر در فعالیت این عوامل بر سیستم ایمنی تاثیر گذار می باشد . همینطور تفاوت در سطح های و ساختار و جور اسیدهای چرب جیره از طرز تعییر در ساختار غشاء سلولی و تغییر و تحول در سنتز پروستاگلندین بر روی کارایی سیستم ایمنی اثرگذار می باشد . با ارتقاء سطح چربی جیره از 3درصد به 9 درصد میزان تلفات ناشی از آلودگی ای کولای و مایکروباکتریوم توبرکلوزیس کاهش می یابد . هنگام اضافه کردن 6 درصد پیه به جیره طیور، تیتر آنتی بادی بر مقابل آنتی ژن گلبولهای قرمز رنگ گوسفندی بطور قابل توجهی ارتقا می یابد . گنجاندن سطح های بالایی از اسیدهای چرب غیر اشباع در جیره از طرز تحریک عمل ماکروفاژها منجر بهبود عملکرد سیستم ایمنی می گردد . پروتئین: رویش غدد بورس و تیموس تسبت به سایر اندامهای بدن طیور سریعتر انجام می شود و بدین ترتیب این نکته خیلی کلیدی است که در اوایل رشد سطح های قابل قبولی از پروتئین قضیه نیاز در اختیار طیور قرار گیرد . گمبود پروتئین در این مرحله موجب رویش و توسعه غیر مناسب اندامهای لنفوئیدی می شود . یک سری مقاله تحقیقاتی سفارش کردند که برای حصول به کارایی مناسب سیستم ایمنی ،در این تراز می بایست اندازه اسید آمینه های جیره بیش از حد معمول پیشنهاد شده برای پرورش باشد . بهر درحال حاضر تاثیر سطح های پروتئین بر تخفیف علائم بیماری بستگی به برهان و میکروارگانیزم بیماریزا داراست . هنگام ارتقا مرحله پروئتین جیره از 18 یا این که 20 درصد به 23 درصد میزان ابتلا به آلودگی ای کولای به طور معنی دار کاهش می یابد . همچنین با کاهش تراز پروتئین جیره جوجه های در گیر به کوکسیدیوز، مقدار تلفات از 32 درصد به 8 درصد در مقایسه با تیمار شاهد کاهش می یابد . سطح ها بالای پروتئین جیره کار تریپسین دستگاه گوارش طیور را ارتقا می دهد . افزایش تراز ترشح تریپسین دستگاه گوارش متعاقبا موجب آزاد شدن سریع گوکسیدیاها از اووسیت گردیده و منجر تشدید علامتها بیماری می گردد . سطح مطلوب میتونین جیره سبب ارتقاء پرورش گردیده و برای ساخت حداکثر جواب ایمنی اضطراری میباشد . متیونین همینطور برای ارتقاء عملکرد سلولهای تی تولید گردیده از تیموس قضیه نیاز می باشد . کمبود میتونین منجر کاهش عمل لنفوسیتها و تحلیل غده بورس و همچنین افزایش آلرژی به بیماریهای نیوکاسل و کوکسیدیوز می شود . اضافه کردن سیستئین سبب تحریک ایمنی هورمونی و سلولی می گردد . فقدان اسید های آمینه شاخداری (50-16%) مثل ایزولوسین، لوسین و والین در جیره جوجه های گوشتی سبب کاهش عنوان آنتی بادی بر علیه آنتی ژن گلبولهای قرمز رنگ گوسفندی می شود . با اعتنا که در ساختمان ایمنوگلوبولینها مقادیر بالایی از والین و ترئونین بکار رفته می باشد فلذا فقدان هر کدام از این اسید های آمینه پاسخهای ایمنی در جوجه های گوشتی را کاهش می دهد . در جیره های دربردارنده نسبت بالای لوسین/ والین+ ایزولوسین، به علت تولید اثرات آنتاگونیست فی مابین ساختارهای این سه اسید آمینه عملکرد سیستم ایمنی کاهش می یابد . سطح ها بیش از حد لوسین در جیره غذایی از جذب والین و ایزولوسین ممانعت می نماید . ارتقا غلظت اسید آمینه لیزین جیره سبب بهبود هماگلوتیناسیون و تیترآگلوتینین و همینطور ارتقاء ایمینوگلوبینهای جی و ام می شود . اسی آمینه آرژنین سوبسترای مسیر سنتز اکسید نیتریک می باشد . این ادغام یک متاع سمی میباشد که در عمل فاگوسیتیک ماکروفاژها نقش کمکی داشته و سبب از فی مابین رفتن باکتریها و عوامل بیماریزای داخل سلولی می شود .
ویتامینها ویتامینها به عنوان کوفاکتور زمینه نیاز برای فعالیتهای متابولیکی مربوط به پاسخهای ایمنی می باشد و بنابراین نبود ویتامینها موجب نقص در عمل سیستم ایمنی طیور می شود . بطور کلی ارتقاء مقادیر ویتامینها جیره غذایی طیور میزان سعی سیستم ایمنی را بهبود می بخشد . رتینول: ویتامین رتینول نقش عمده ای در مراقبت اندامهای لنفوئیدی و همچنین بافتهای اپتلیال دارد و موجب افزایش ایمنی هورمونی و سلولی در طیور می گردد . و یتامین A با آماده کردن محیطی سالم به حفظ از غشاهای موکوسی و منافذ طبیعی در برابر تهاجم پاتوژنها یاری می نماید . ویتامین A منجر تمایز و توسعه و گسترش لنفوسیتهای جور B می شود . ارتقاء غلظت ویتامین A در جیره باعث تغییر و تحول در تظاهر گیرنده های اسید رتیونیک جان دار در لنفوسیتهای طیور می گردد . با افزایش تراز ویتامین A اندازه عوامل سرکوب کننده ایمنی( هیدروکورتیزونها) کاهش می یابد . علاوه بر این کمبود ویتامین A موجب کراتینه شدن سلولهای بازال( پایه ای) غده بورس و نقص در کارایی لنفوسیتهای تی می شود . به این ترتیب نبود ویتامین A از طریق کاهش ایجاد سلولهای لنفوسیت گونه BوT و اختلال در فاگوسیتوز و کاهش مقاومت به عفونتها سبب به عکلکرد ذیل سیستم ایمنی می شود . در جیره های با فقدان ویتامین A ارتقاء احتمال شیوع و توسعه و گسترش بیماریهای دارای ربط با ویروس نیوکاسل گزارش شده هست .
احتیاجات ویتامین A در جهت به حداکثر رساندن کار سیستم ایمنی و به تیتر نمونه ارتقا وزن اندامهای لنفوئیدی خیلی اکثر از احتیاجات همین ویتامین برای حصول به حداکثر وزن آخرین می باشد . ارتقا اندازه ویتامین A از 12850 واحد بین المللی به میزان 42850 یا 740451 واحد در بین المللی باعث به کاهش تلفات ناشی از ای کولای و CRD در جوجه ها شده و همینطور تطهیر دست اندرکاران بیماریزا در خون را بطور قابل توجه ارتقا می دهد . بهر اکنون دستیابی به اثرات اثرگذار سطوح بالای ویتامین A متعلق به غلظت بقیه ویتامینهای محلول در چربی جیره غذایی می باشد . سطح های بیش از اندازه ویتامین A در جذب ویتامینهای Dو E تداخل ایجاد می کند . در طی شیوع بیماری کوکسیدیوز ارتقا 60 واحد ویتامین A به ازای هر جوجه در روز، میزان تلفات را از صد در صد به صفر درصد تقلیل داده هست . بهر حال در جیره های کاربردی جوجه های گوشتی و مرغان مامان جوان به ترتیب بایستی مقادیر 4000 تا 2000 IU/kg گنجانده شود . برای به دست کم رساندن آسیبهای ناشی از استرس و همچنین ممانعت از کاهش عملکرد ایمنی، سطح ویتامین A 10 برابر اندازه معمول می بایست ارتقاء یابد . ترکیب ویتامین A(14000IU/Kg) و روی(65mg/kg) باعث افزایش پرورش و ایمنی سلولی و همورمونی در جوجه ها می شود . کوله کلسیفرول: گیرنده های ویتامین 1و 2 دی هیدروکسی D3 در مونوسیتهای پریفرال شناسایی شده می باشد . ویتامین D3 برای تمایز مونوسیتهای اولیه و مونوسیتها به ماکروفاژها و کار مناسب فاگوسیتوز و عمل سیتوتوکسیک سلولهای ماکروفاژ واجب می باشد . در جیره های که فاقد مکملهای ویتامین D3 می باشد به میزان قابل ملاحضه ای عملکرد سیستم ایمنی کاهش می یابد .
توکوفرول و سلنیوم با بروز عفونت و یا این که تزریق واکسن به ویژه در حالت استرس که آسیبهای ناشی از پراکسیدازها و سوپراکسیدها را به همراه دارد، عمل سیستم ایمنی تحریک می شود . در چنین مواردی ویتامین E و سلنیوم جیره سبب بهبود همت سیستم ایمنی می شود . ویتامین E ضمن یاری به تولید یکپارچگی بخشهای لیپوپروتئینی غشا سلولی سبب ساز کاهش تعییرات اکسیداتیو و گسترش پاسخهای ایمنی سلولی می شود . ویتامین E همچنین از شیوه بهبود انتشار و افزایش لنفوسیتهای T سبب ارتقا ایمنی هورمونی می گردد . سلنیوم موجود در گلوتاتیون پراکسیداز به همراه ویتامین E به عنوان یک سیستم آنتی اکسیدانی سبب ساز کاهش غلظت رادیکالهای آزاد در سلول می شود . ویتامین E و سلنیوم نقش مهمی را در ساخت لنفوسیتهای بلاستوسیتها برعهده دارند . فقدان این مواد مغذی باعث کاهش عمل فاگوسیتوزی ماکروفاژها می شود . علی رغم سفارش های NRC برای تامین مقدار 20mg/kg ویتامین E جیره، مقادیر 300mg/kg ویتامین E سبب ارتقا سعی سیستم ایمنی و کاهش مرگ و میر ناشی از ابتلا به آلودگی های ای کولای و بیماریهای نیوکاسل و بیماری بورس عفونی و کوکسیدیوز می شود . افزودن مکملهای ویتامین E به میزان250mg/kg باعث به خودداری از افت ساخت تخم در مرغان مادر ذیل حالت استرس گرمایی می شود . نفش اثر گذار سطوح بالای ویتامین E( بالاتر از 300mg/kg) در ارتقاء پرورش لنفوسیتهای T به ثابت رسیده هست . در سطح های بالای ویتامین E اندازه غلظت پروستاگلندینهای اندامهای لنفوئیدی کاهش یافته و موجب توقف پاسخهای ایمنی سلولی گردیده و متعاقبا میزات تولید آنتی بادی را بهبود بخشیده است . در جیره های دربردارنده کامل کننده ویتامین E ( 200 mg در برابر 80mg) یا ترکیب 300 mg ویتامین E و 1mg/kg سلنیوم افزایش یافته می باشد . افزودن ویتامین E به مقدار 30/0 درصد جیره مرغان مادر یا تزریق 3-5/2 mg/egg به تخمهای بارور سبب به ارتقا پاسخهای ایمنی جوجه می شود . مشابها مخلوط ویتامین E در واکسن روغنی نیوکاسل و بورس عفونی باعث کنترل سریعتر و همینطور تیتر آنتی بادی فراتر نسبت به جیره های شاهد شده می باشد . اسید اسکوربیک: سنتز ویتامین C در جوجه های یکروزه و طیور بالغ پایین استرس به مقدار مطلوب انجام نمی پذیرد . ویتامین C منجر ارتقاء پاسخهای هورمونی و سلولی و همینطور افزایش مقاومت طیوران نسبت به آلودگیهای ناشی از ای کولای و مایکروباکتریوم آویوم، نیوکاسل و بیماریهای عفونی بورس و مارک می گردد . ویتامین C در ایفا نقش آنتی اکسیدانی خود سبب استحکام غشاهای لکوسیتها می شود و همچنین وجود مقادیر مناسب این ویتامین باعث ارتقا کار فاگوسیتوزی نوتروفیلها می گردد . در وضعیت استرس گرمایی این ویتامین از روش تاثیر بر روی کاهش سنتز گلوکوکورتیکوئیدها باعث تخفیف اثرات استرس می گردد . با اضافه کردن یک درصد از ویتماین C کاهش همت سیستم ایمنی ناشی از کوتیکواسترون و استرس گرمایی تقلیل می یابد . تفاوت در اثرات اثر گذار ناشی از اضافه کردن ویتامین C در جیره را می توانایی به ناپایداری این ویتامین در بعضا از حالت نگهداری آن مربوط دانست . ویتامینهای ب کمپلکس: ویتامینهای مجموعه ب بعنوان کوفاکتور آنزیمی نقش مهمی را مسیرهای متابولیکی بر عهده دارا هستند . از در بین ویتامینهای تیم ب، نقش ویتامین B6 در سیستم ایمنی به طور گسترده مطالعه شده می باشد . ویتانین B6 در گسترش و نگهداری بافتهای لنفوئیدی اثر گذار میباشد .
فقدان این ویتامین (95/0-48/1 mg/kg) پاسخ آنتی بادی را نسبت به آنتی ژن گلبولهای قرمز گوسفندی و تولید ایمنوگلوبینهای IgG وIgM کاهش می دهد . در حالت استرس گرمایی، افزودن ویتامی B2 و B6 و أB12 اثرات مثبتی را بر سعی سیستم ایمنی جوجه های گوشتی دارد . عنصرها معدنی: عناصرمعدنی نقش مهمی را در تلاش سیستم ایمنی از شیوه تاثیر بر روی تهیه و تنظیم فشار اسمزی و به عنوان کوفاکتور و کاتالیزوز آنزیمی برعهده دارد و همینطور از طریق بهبود عملکرد هورمونی اعمال سیستم ایمنی را تهیه و تنظیم می نماید . غلظت سدیم، کلر، روی، سلنیوم، منگنر، مس ، آهن و کبالت جیره پاسخهای ایمنی را زیر تاثیر قرار می دهد . بطور کلی فرمهای معدنی این عنصرها کمتر از فرمهای آلی جذب می شوند فلذا وقتی که موادسازنده معدنی در جیره به فرم کلیت باشد پاسخهای ایمنی اکثر میباشد . سدیم و کلرید: سدیم و کلر به همپا پتاسیم نقش دارای اهمیت را در ثبات توازن اسمزی مایعات داخل و خارج سلولی بر عهده دارااست . کمبود نمک جیره سبب ساز کاهش همت سیستم ایمنی می شود . بطوریکه در سطح های 14/0 درصد سدیم و یا این که 21/0 کلر عنوان آنتی بادی ارتقاء می یابد . در جیره های دربردارنده مقادیر کمتر از 14/0 سدیم و 17/0 کلر پاسخهای هومورال کاهش می یابد . افزودن مقادیر مناسب نمک تیتر آنتی بادی را بهبود می بخشد . راهکار اضافه کردن کلر به عنوان یک تعییر دهنده ایمنی تحت حالت استرس گرمایی در موقعیت کنترل شده قابل توصیه می باشد . روی: نقش روی در ایمنی از روش ارتقا تیموسیتها و تعداد سلولهای لنفوسیت تی و کار سلولهای دفاعی و توتروفیلها و همچنین تولید ماکروفاژها و آنتی بادی و ساخت اینترفرون و کاهش نفوذپذیری سلول در پیش روی ویروس می باشد .روی همچنین برای بهبود همت تیمومیلین و انتشار لنفوسیتها و ایجاد متا آنزیمهایی نظیر DNA و RNA پلی مرازها زمینه نیاز می باشد . کمبود روی جیره علاوه بر کاهش ساخت اینترلوکین 2 سبب حفاظت از یکپارچگی اندامهای لنفوئیدی و کارایی سلولهای تی می گردد . فقدان روی در جیره مرغان مادر، تیتر آنتی بادی نسبت به آنتی ژن گلبولهای قرمز رنگ گوسفندی را در نسل بعدی حاصل کاهش می دهد . برعکس پس از افزودن روی به جیره جواب به آنتی بادی در نسل بعد ارتقاء می دهد . تعدادی مطالعه محدود نشان اعطا کرد که با اضافه کردن مقادیر فراتر روی(220mg/kg) در جیره های مرغ مادر هیچ تاثیر معنا داری بر روی همت ایمنی سلولی و هورمونی وجود ندارد . تفاوت در گزارشات اینچنینی ممکن هست در فیض تفاوت در غلظت های به فعالیت رفته روی و یا اثر متقابل بین بقیه مواد مغذی جان دار در جیره های اساس زمینه به کارگیری در آزمایشات تغذیه ای باشد . در جیره مرغ مادر افزودن روی به فرم کلیت شده با میتیونین سبب بهبود سعی سیستم ایمنی و افزایش تیتر آنتی بادی و ایمنی در نسل سپس و مقاومت بر در مقابل سالمونلا انترویتیدس و ای کولای خواهد گردید .
منگنز
منگنز نقش مهمی در توسعه و ترمیم و حفاظت از بافتهای اپیتیلیال داراست . آنزیم سوپراکسیدسموتاز وابسته به منگنز در میتوکندری موجب غیر فعال شدن رادیکالهای آزاد ایجاد شده در داخل سلول می گردد . فرم آلی این مواد معدنی جواب آنتی بادی را نسبت به عفونتهای بیماری بورس، برونشیت عفونی و نیوکاسل در مرغان مادر ارتقاء می دهد . مس: در طی فاز وخیم سیستم ایمنی، سلولهای کبد ایجاد و ترشح پروتئین فاز وخیم را برعهده دارا هستند که سبب ارتقاء مقاومت جوجه بر مقابل آلودگیهای عفونی می گردد . سروپلاسمین یکی از پروتئینهای حیاتی از این تیم می باشد که به عنصر مس به عنوان کوفاکتور نیاز دارد . سروپلاسمین از روش از میان بردن رادیکالهای آزاد تولید شده در فاگوسیتوز سبب حفاظت پرنده می شود . بدین ترتیب در وضعیت ابتلا به آلودگیهای عفونی احتیاجات مس افزایش می یابد . سوپراکسید دسموتاز متعلق به مس و روی واقع در سیتوزول باعث غیر فعال شدن رادیکالهای آزاد می شود . بطور کلی نیاز به مس در هنگام پیدایش عفونتها نسبت به حالت معمولی افزایش می یابد . معمولا به منظور افزایش ایمنی و سلامتی جوجه ها اضافه کردن سطح های 250-125mg مس را توصیه می نمایند . فرم کلرید مس در مقایسه با سولفات مس نقش موثرتری را برای افزایش سالمی روده بر عهده دارااست و به تیتر یک ماده میکروب کش بر برعلیه آلودگیهای ای کولای و سالمونلا تجویز می شود . فراهم کردن مس به فرم کلیت یار با اسیدهای آمینه تاثیرات مثبتی را در بر داراست . آهن: نقش آهن در ایمنی می تواند از روش کاهش ناگهانی در غلظت اهن در سرم در حین فاز اولیه عفونت ارزیابی شود . افزودن آهن به جیره نشان داه می باشد که منجر ارتقا کار ضد باکتریایی ماکروفاژها در کبد و طحال جوجه های مبتلا می شود . میزان سرزندگی در جوجه های آلوده و کثیف با سالمونلا گالیناریوم همپا با افزودن 100 mg/kg آهن در جیره حاوی 200mg/kg آهن افزایش می یابد . کبالت: اثرات موءثر کبالت بر روی سیستم ایمنی عمدتا مربوط به اثرات مثبت آن در سنتز پروتئین و تلاش اندامهای لنفوئیدی می باشد . اضافه کردن مکمل 10/0 یا 5/0 mg/kg (وزن بدن) کارایی سیستم دفاعی صاحبخانه بر درمقابل عفونت یا واکسیناسیون بیماری نیوکاسل در جوجه های گوشتی را ارتقاء می دهد احتیاجات غذایی و حد مجاز مواد مغذی تاثیر گذار بر روی سیستم ایمنی طیور مواد مغذی NRC 1994 برای ارتقاء ایمنی سطح سمیت انرژی(Kcal/kg) 3200 مقادیر بیش از حد انرژی میزان مصرف غذا را کاهش می دهد .اضافه کردن چربی غیر اشباع مقدار ایمنیت را ارتقا می دهد پروتئین(%) 23 سطوح بالای پروتئین اثر مثبت بر علیه آلودگی ای کولای دارااست کاهش پروتین جیره سبب ساز کاهش احتمال ابتلا به کوکسیدیوز می شود .
